"Ziraat Bank Azərbaycan" mənfəətini artırır: Türkiyə dövlət bankının yerli bazarda əsas üstünlüyü nədir?

Türkiyənin ən böyük dövlət banklarından biri olan Ziraat Bank Azərbaycan 2026-cı ilin ilk yarısı üzrə maliyyə nəticələrini açıqlayıb. Hesabat göstərir ki, bank həm gəlirlərini, həm də xalis mənfəətini artırmağa nail olub. Maraqlıdır ki, bu artım digər bəzi banklarda olduğu kimi xərclərin kəskin yüksəlməsi fonunda deyil, daha balanslı maliyyə idarəçiliyi hesabına əldə edilib.

Faiz gəlirləri 28%-dən çox artıb

ENA.az xəbər verir ki, hesabat dövründə bankın faiz gəlirləri 25,4 milyon manatdan 32,6 milyon manata yüksəlib. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 28,4% artım deməkdir. Artımın əsas hissəsi müştərilərə verilən kreditlərdən əldə olunan gəlirlərin hesabına formalaşıb. Kredit portfeli üzrə faiz gəlirləri 18,8 milyon manatdan 24,6 milyon manata yüksələrək təxminən 31% artıb. Bu, bankın Azərbaycanda kreditləşmə fəaliyyətini genişləndirdiyini və aktivlərinin gəlirliliyini artırdığını göstərir. 

Depozit bazarında gəlirlər də yüksəlib

Bankların və digər maliyyə institutlarında yerləşdirilən vəsaitlərdən əldə olunan faiz gəlirləri də artıb. Bu istiqamətdə gəlirlər 2,3 milyon manatdan 3,4 milyon manata yüksəlib. Qiymətli kağızlar üzrə gəlirlər isə nisbətən sabit qalıb ki, bu da bankın gəlirlərinin əsasən kredit biznesindən formalaşdığını göstərir. 

Faiz xərcləri artsa da, gəlirlər daha sürətlə böyüyüb

Bankın faiz xərcləri də artıb. 2025-ci ilin ilk yarısında 9,4 milyon manat olan faiz xərcləri bu il 12,2 milyon manata yüksəlib. Artım təxminən 30% təşkil edib. Ən böyük xərc yenə də depozitlər üzrə ödənilən faizlər olub. Bununla belə, gəlirlərin artım tempi faiz xərclərini üstələdiyi üçün bankın xalis faiz gəlirləri də yüksəlib. Hesabata görə, bankın xalis faiz gəlirləri 16,0 milyon manatdan 20,4 milyon manata yüksəlib. Bu, 27%-ə yaxın artım deməkdir və bankın əsas biznes modelinin sağlam inkişaf etdiyini göstərən mühüm göstəricidir. Bankın qeyri-faiz gəlirləri, xüsusilə komissiya gəlirləri də artım göstərib. Bu isə ödəniş xidmətləri, zəmanətlər, akkreditivlər və digər bank xidmətlərinin həcminin genişləndiyini göstərir. Xarici ticarətin maliyyələşdirilməsi sahəsində aktiv fəaliyyət göstərən Ziraat Bank üçün bu istiqamət strateji gəlir mənbələrindən biri olaraq qalır. 

Risklər nəzarət altında saxlanılıb

Bir çox banklardan fərqli olaraq, Ziraat Bankın kredit riskləri üçün ayırdığı ehtiyatlarda kəskin artım müşahidə edilmir. Bu da kredit portfelinin keyfiyyətinin sabit qaldığını və problemli kreditlərin bankın maliyyə nəticələrinə ciddi təzyiq göstərmədiyini göstərir. 

Xalis mənfəət artıb

Hesabatın ən diqqətçəkən nəticələrindən biri də xalis mənfəətin yüksəlməsidir. Bank 2026-cı ilin ilk yarısını ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə daha yüksək mənfəətlə başa vurub. Bu nəticə həm gəlirlərin artımı, həm də xərclərin nəzarətdə saxlanılması hesabına əldə olunub.

Ziraat Bank Azərbaycanın maliyyə nəticələri göstərir ki, bank bazarda dayanıqlı böyümə modelini qoruyur. Kredit portfelindən əldə olunan gəlirlərin artması, faiz marjasının saxlanılması və risklərin idarə olunması bankın maliyyə dayanıqlığını gücləndirən əsas amillər kimi çıxış edir.

Digər tərəfdən, depozit bazarında rəqabətin artmasına baxmayaraq, faiz xərclərinin gəlirlərdən daha sürətli artmaması bankın resurs bazasını nisbətən aşağı maya dəyəri ilə formalaşdıra bildiyini göstərir.

Aktivlər 45% artıb

Bu il iyulun 1-nə "Ziraat Bank Azərbaycan"ın aktivləri 1 milyard 559,974 milyon manat olub ki, bu da illik müqayisədə 46 % çoxdur. Bunun 810,701 milyon manatı müştərilərə verilmiş xalis kreditlərdir. Son 1 ildə Bankın kredit portfeli 32 % böyüyüb.

İl ərzində kredit təşkilatının vaxtı keçmiş kreditləri isə 83,1 % artaraq 117,634 milyon manata çatıb.

Hesabat dövründə "Ziraat Bank Azərbaycan"ın öhdəlikləri 50 % artaraq 1 milyard 386,079 milyon manata, o cümlədən depozit portfeli 52,9 % artaraq 866,632 milyon manata, balans kapitalı isə 20,4 % artaraq 173,895 milyon manata çatıb.

Xatırladaq ki, "Ziraat Bank Azərbaycan" 2014-cü ildə yaradılıb. Onun nizamnamə kapitalı 65,5 milyon manatdır. Bankın səhmlərinin 99,98%-i Türkiyənin "Ziraat Bank"ına, 0,01%-i "Zıraat Sıgorta" şirkətinə, 0,01%-i isə "Ziraat Yatırım Menkul Değerler" şirkətinə məxsusdur.