Süni intellekt səhmləri ilə bağlı “kazino” xəbərdarlığı: bazarda nə baş verir?
Broadcom şirkətinin baş direktoru Hock Tan süni intellektə investisiya qoyan bəzi investorların davranışını kazinoda qumar oynamağa bənzədib. O, investorların bir qisminin hansı şirkətlərə və texnologiyalara pul yatırdıqlarını tam anlamadıqlarını, eyni zamanda həddindən artıq yüksək gəlir gözlədiklərini bildirib.
Broadcom-un rəhbəri süni intellekt bumunun strategiyaları qumar oyunçularının davranışına bənzəyən investorları cəlb etdiyini deyib. Onun sözlərinə görə, bəzi investorlar investisiya etdikləri biznesin mahiyyətini kifayət qədər anlamırlar.
Tan şirkətlərin süni intellekt layihələrinə lazımsız vəsait xərcləyib-xərcləmədiyini də sual altına alıb. O, zərərlə işləyən süni intellekt laboratoriyalarının uzunmüddətli iqtisadi dayanıqlığı ilə bağlı şübhələrini ifadə edib.
“Bir çox investorun nəyə investisiya qoyduğundan xəbəri yoxdur”, – deyə Tan bildirib. Onun fikrincə, investorlar son dərəcə yüksək gözləntilər formalaşdırır, lakin sonradan özlərini sanki kazinoda tapırlar.
Süni intellekt şirkətləri hələ davamlı biznes modeli qurmayıblar
OpenAI kimi süni intellekt şirkətlərinin milyardlarla dollarlıq zərərləri fonunda sektorun iqtisadi dayanıqlığı ilə bağlı suallar artır.
Qabaqcıl çiplərin alınması, məlumat mərkəzlərinin qurulması və yeni modellərin hazırlanması böyük sərmayə tələb edir. Lakin bu investisiyaların uzunmüddətli gəlirliliyi hələ də müzakirə mövzusudur.
Tan OpenAI-nin sentyabr ayı üzrə illikləşdirilmiş gəlirinin təxminən 50 milyard dollara çatmasını müəyyən biznes miqyasının formalaşmasının əlaməti kimi qiymətləndirib. Bununla belə, bu rəqəmin uzunmüddətli mənfəətliliyə zəmanət vermədiyini vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, süni intellekt infrastrukturunun maliyyələşdirilməsi də mühüm problemə çevrilə bilər. Faiz dərəcələrinin yüksək olduğu şəraitdə borc hesabına maliyyələşdirilən iri layihələrin xərc yükü daha da artır.
Çip istehsalçılarının səhmləri təzyiq altındadır
Süni intellekt sahəsinin həddindən artıq qızması və Çin şirkətlərinin rəqabəti ilə bağlı narahatlıqlar yarımkeçirici istehsalçılarının səhmlərinə də təsir göstərir.
Bloomberg HT-nin məlumatına görə, Asiya bazarlarında satışlar güclənib. Cənubi Koreyanın çip şirkətləri ilə zəngin Kospi indeksi təxminən 7% geriləyib, Samsung Electronics və SK Hynix səhmləri isə 8%-dən çox dəyər itirib. Yaponiyanın Kioxia Holdings şirkətinin səhmlərində də 12%-dən artıq eniş qeydə alınıb. ABŞ-ın çip istehsalçıları da satış təzyiqi ilə üzləşiblər.
Eugene Asset Management şirkətinin investisiya direktoru Ha SeokKeun bildirib ki, yarımkeçirici bazarında yüksəliş dövrünün 2028-ci ildən sonra da davam edib-etməyəcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik Koreya şirkətlərinin qiymətləndirmələrinə və səhmlərinə təzyiq göstərir.
Süni intellekt bazarında hazırda əsas sual texnologiyanın gələcəyinin olub-olmaması deyil. Əsas məsələ trilyonlarla dollar həcmində sərmayənin investorların gözlədiyi gəliri yaradıb-yaratmayacağıdır. Əgər gəlirlər gözləntilərdən geri qalarsa, qiymət korreksiyası yalnız çip istehsalçılarına deyil, AI şirkətlərinə, məlumat mərkəzlərinə və onları maliyyələşdirən investorlara da təsir göstərə bilər. Bununla belə, mövcud enişlər öz-özlüyündə bütün AI sektorunun köpük olduğunu və ya onun mütləq partlayacağını sübut etmir.
