Neft ABŞ-ın İrana qarşı sanksiya təzyiqi fonunda sabit qalıb
Dünya bazarında neft qiymətləri əvvəlki sessiyada 2%-dən çox ucuzlaşdıqdan sonra çərşənbə axşamı əsasən sabit qalıb. İnvestorlar ABŞ-ın İrana qarşı sərtləşdirdiyi iqtisadi sanksiyaların qlobal neft tədarükünə mümkün təsirlərini qiymətləndirirlər.
“Brent” markalı neftin oktyabr fyuçersləri 9 sent ucuzlaşaraq 92,16 ABŞ dollarına düşüb. ABŞ-ın “WTI” markalı xam neftinin qiyməti isə 1 sent artaraq 85,02 dollar olub. Hər iki əsas neft markası əvvəlki sessiyada 2%-dən çox ucuzlaşıb.
Sanksiyalar hərbi müdaxilədən daha aşağı risk kimi qiymətləndirilir
ABŞ-ın İrana qarşı iqtisadi təzyiqi artırması neft bazarında Yaxın Şərqdən tədarükün kəsilməsi ilə bağlı narahatlıqları müəyyən qədər azaldıb.
ABŞ-ın müdafiə naziri Pit Heqset İrana qarşı hərbi gücdən istifadənin istisna edilmədiyini bildirsə də, Vaşinqtonun hazırda iqtisadi sanksiyalara üstünlük verməsi bazar tərəfindən daha aşağı riskli variant kimi qiymətləndirilir.
Analitiklərin fikrincə, bazar iştirakçıları iqtisadi sanksiyaların neft tədarükünə birbaşa hərbi müdaxilədən daha az təsir göstərəcəyini düşünürlər. Bununla belə, İranın neft tankerlərinin hərəkətinə mane olmaq imkanları qiymətlərdə əlavə risk mükafatının formalaşmasına səbəb olur.
Hürmüz boğazı əsas risk olaraq qalır
Neft bazarında əsas risklərdən biri Hürmüz boğazında gəmiçiliyin vəziyyətidir. İran boğaz üzərində nəzarət iddiasını davam etdirir və keçid qaydalarını pozduğunu bildirdiyi 45 tankerə qarşı yükün müsadirəsinədək müxtəlif tədbirlər görülə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarət Əməliyyatları qurumu (UKMTO) isə çərşənbə axşamı Oman sahillərində bir neft tankerinin naməlum obyekt tərəfindən vurulduğunu və nəticədə gəminin fəaliyyətini dayandırdığını açıqlayıb. Bu hadisə Hürmüz boğazında gəmiçilik təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları yenidən artırıb.
Münaqişədən əvvəl qlobal neft istehlakının təxminən 20%-i Hürmüz boğazından daşınırdı. Buna görə boğazda uzunmüddətli məhdudiyyətlərin yaranması dünya enerji bazarı üçün ciddi təchizat riski yarada bilər.
ABŞ-ın strateji neft ehtiyatları da azalır
ABŞ-da strateji neft ehtiyatlarının həcmi də azalmağa davam edir. Energetika Nazirliyinin məlumatına görə, ötən həftə ölkənin Strateji Neft Ehtiyatındakı xam neft ehtiyatları 3,7 milyon barel azalaraq 289,7 milyon barelə düşüb.
Bu, ehtiyatların 1982-ci ilin noyabrından bəri ən aşağı səviyyəyə enməsi deməkdir.
Hazırda neft bazarında əsas diqqət ABŞ-ın İrana qarşı yeni sanksiyalarının təsirinə, Tehranın mümkün cavabına və Hürmüz boğazında tanker daşımalarının təhlükəsizliyinə yönəlib.
