Avro daha nə qədər ucuzlaşa bilər?
Avroya qarşı “short” mövqelər rekord həddə çatıb. Fransanın artan fiskal problemləri, Avropada enerji qiymətlərinin kəskin yüksəlməsi və Avropa Mərkəzi Bankının faiz siyasəti ilə bağlı qeyri-müəyyənlik investorların avroya münasibətini dəyişib.
Avro/dollar məzənnəsi bu həftə 1,116 dollar səviyyəsinə qədər geriləyib. Bu, 2025-ci ilin mayından bəri avronun ən aşağı göstəricisidir. Avropa valyutası artıq dörd həftədir ardıcıl ucuzlaşır.
Enerji böhranı avroya təzyiq edir
Avropada qaz və neft qiymətlərinin artması inflyasiya risklərini yenidən gündəmə gətirib. Niderlandın TTF qaz bazarında qiymət təxminən 73 avro/MVt·saat səviyyəsinə yüksəlib və illik ifadədə təxminən 120% artıb. Brent neftinin qiyməti isə 100 dollar/barelə yaxınlaşıb.
Nəticədə avrozonada inflyasiya sentyabrda 3,8%-ə yüksəlib. Enerji qiymətləri isə illik müqayisədə 18,8% bahalaşıb. Problem ondadır ki, yüksək inflyasiyaya baxmayaraq, ECB-nin faizləri artırmaq imkanları məhdudlaşır. Çünki yüksək faizlər Avropanın onsuz da artan borclanma xərclərini daha da ağırlaşdıra bilər.
Fransanın borcu investorları narahat edir
Avroya təzyiq edən digər əsas amil Fransanın fiskal vəziyyətidir. Fransanın 10 illik dövlət istiqrazları ilə Almaniyanın eyni müddətli istiqrazları arasındakı gəlirlilik fərqi 1,4 faiz bəndini keçib. Bu, 2011–2012-ci illərdəki avrozonanın borc böhranından sonra ən yüksək göstəricilərdən biridir. Fransa hökuməti 2027-ci il büdcəsində 43 milyard avro qənaət nəzərdə tutur. Lakin büdcənin parlamentdə dəstəklənməsi ilə bağlı ciddi qeyri-müəyyənlik qalır.
Avroya qarşı rekord “short” mövqelər
ABŞ Əmtəə Fyuçersləri Ticarət Komissiyasının məlumatına görə, sentyabrın sonunda investorların avro üzrə 301 439 qısa müqaviləsi olub. Bu, rekord göstəricidir. Hər müqavilə 125 min avro təşkil etdiyindən, söhbət nominal olaraq təxminən 38 milyard avroluq “short” mövqedən gedir. Bu, investorların avronun daha da ucuzlaşacağına dair gözləntilərinin nə qədər gücləndiyini göstərir.
Avro 1,10 dollara düşə bilər?
Bəzi analitiklər avronun qarşıdakı dövrdə 1,10–1,11 dollar səviyyəsinə qədər zəifləyə biləcəyini düşünür. Lakin bazarda əks ssenari də mümkündür. Fransanın büdcə problemi ilə bağlı razılaşma, enerji qiymətlərinin azalması və ya Avropanın fiskal risklərinin səngiməsi avroya təzyiqi azalda bilər. Üstəlik, avroya qarşı “short” mövqelərin rekord həddə çatması özü də risk yaradır: bazar gözləntiləri dəyişərsə, investorların mövqeləri bağlamaq üçün kütləvi şəkildə avro alması məzənnədə sürətli bahalaşmaya səbəb ola bilər. Beləliklə, avronun taleyini hazırda yalnız ECB-nin faiz qərarları deyil, həm də Fransanın dövlət maliyyəsi və Avropanın enerji böhranı müəyyən edir.
