Neft yenidən bahalaşır (04.08.2026)
Neft qiymətləri əvvəlki sessiyada kəskin düşüşdən sonra çərşənbə axşamı günü yüksəldi. Bazarlar, ABŞ və İran arasındakı müharibəyə son qoymaq üçün diplomatik həllin uzaq göründüyü üçün Yaxın Şərqdən neft tədarükünün risk altında qalması ilə bağlı narahatlıqlardan təsirləndi.
Oktyabr ayı üçün satılan Brent markalı xam neftin qiyməti 0,7% artaraq barreli 84,39 dollara çatdı. Brent əvvəlki sessiyada 7% düşərək üç həftənin ən aşağı səviyyəsinə çatmışdı.
ABŞ WTI markalı xam neftin qiyməti də 0,7% artaraq 80,95 dollara çatmışdı. WTI əvvəlki sessiyada 5%-dən çox düşərək təxminən bir həftənin ən aşağı səviyyəsinə çatmışdı.
ABŞ prezidenti Donald Trampın bazar günü müharibəyə son qoymaq və Hörmüz boğazı ilə bağlı mübahisəni həll etmək üçün danışıqlar davam edərkən İrana qarşı yeni hücumları təxirə saldığını elan etməsindən sonra neft qiymətləri kəskin şəkildə düşdü. Münaqişələr başlamazdan əvvəl Körfəz neft istehsalçılarını qlobal bazarlarla birləşdirən Hörmüz boğazı dünyanın gündəlik neft istehlakının təxminən 20 faizinə bərabər enerji ixracını həyata keçirirdi.
Lakin İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bekayi bazar ertəsi günü Trampın açıqlamalarını rədd edərək ABŞ ilə heç bir danışıqların aparılmadığını və planlaşdırılan görüşlərin olmadığını bildirib.
KCM Ticarət Baş Bazar Analitiki Tim Uoter şərh edib: “Trampın İrana hücumları dayandıracağı və danışıqların bərpa oluna biləcəyi barədə açıqlaması neft qiymətlərinə təzyiqi bir qədər azaldıb. Lakin bu eniş kövrək olaraq qalır. Əgər yenidən raketlər atılarsa və ya Hörmüz boğazı ətrafındakı tankerlər yenidən hədəf alınarsa, neft qiymətləri də eyni sürətlə yenidən yüksələ bilər.”
Hörmüz boğazı ilə bağlı mübahisə tərəflər arasında əsas məsələlərdən biri olaraq qalır. Vaşinqton iddia edir ki, iyun ayında imzalanan müqavilə İrandan boğazı nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinə açmağı tələb edir, Tehran isə mətnin boğaz üzərində suveren səlahiyyətlərini açıq şəkildə qoruduğunu iddia edir.
Barclays analitiklərinin fikrincə, 31 iyulda bitən həftə Hörmüz boğazından xam neft və emal olunmuş məhsulların xalis ixracı orta hesabla gündə 4,2 milyon barel təşkil edib. Bu rəqəm əvvəlki həftə gündə 3,2 milyon barel olub.
Bu arada, gəmi izləmə məlumatları göstərir ki, Səudiyyə Ərəbistanı bayrağı altında üzən altı supertanker Ədən körfəzində kursunu dəyişərək Cənubi Afrikaya doğru hərəkət edib, Səudiyyə nefti daşıyan iki tanker isə Bab əl-Məndəb boğazından keçməyi bacarıb.
Eyni məlumatlar göstərir ki, gəmilərə hücumlar barədə məlumatlardan sonra İran və Oman arasında Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatı yavaşlayıb.
Hörmüz boğazında təhlükəsizlik riskləri davam edir. Böyük Britaniya Dəniz Ticarət Əməliyyatları (UKMTO) çərşənbə axşamı günü radio vasitəsilə Omanın Əl-Hasab şəhərindən təxminən 37 kilometr şimal-şərqdə naməlum sursatla yük gəmisinin vurulması barədə məlumat aldığını açıqlayıb.
